Bagan, Μanmar
Ορισμένες χώρες παρά του ότι είναι φτωχές σέβονται τα πολιτιστικά μνημεία τους. Στο
Bagan μία περιοχή γεμάτη Βουδιστικούς ναούς στη μακρινή Βιρμανία απαγορεύονται τα
βενζινοκίνητα μέσα μεταφοράς για λόγους προστασίας των μνημείων στην περιοχή.
Οδηγούσα ανάμεσα στους ναούς με ένα ηλεκτροκίνητο ενοικιαζόμενο μηχανάκι μέχρι που
έμεινε από μπαταρία την ώρα που ο ήλιος αποχαιρετούσε τη γη.

Ένα απονευρωμένο μηχανάκι

Μια μέρα στο Bagan, φημισμένο πολιτιστικό μνημείο της ανθρωπότητας στην κεντρική
Βιρμανία, μια περιοχή γεμάτη δεκάδες Ινδουιστικούς – Βουδιστικούς ναούς του 11ου και
12ου αιώνα, είχα νοικιάσει ένα ηλεκτρικό μηχανάκι για τις επισκέψεις μου στους ναούς
μνημεία μια και τα βενζινοκίνητα μέσα μεταφοράς απαγορεύονταν για λόγους
προστασίας των μνημείων στην περιοχή.
Ξεκίνησα λοιπόν πρωί πρωί χαράματα την επίσκεψη από τους πολυδιαφημισμένους
ναούς Ananda Phato και Thatbyinnyu Phato για να προλάβω να τους την θέα άλλων
τουριστών. Όλο εκείνο το πρωινό συνέχισα να περιφέρομαι από ναό σε ναό και να
υποβάλω τα σέβη μου σε διάφορους χρυσούς Βούδες. Το μεσημέρι κουρασμένος πια,
κατέληξα στις όχθες του ποταμού Ayeyarwady σε ένα μικρό υπαίθριο παραποτάμιο
εστιατόριο που στεγαζόταν κάτω από ένα τεράστιο δένδρο. Το ποτάμι ήταν γεμάτο κανό
και βάρκες που περνούσαν ανθρώπους στη αντίπερα όχθη.
Φυσούσε ένα ζωογόνο αεράκι, ένα πλήθος κόσμου που πήγαινε να προσευχηθεί σε ένα
παρακείμενο μοναστήρι, σταματούσε να προστατευτεί από τον καυτό ήλιο, να δροσιστεί
και να φάει στην πλατεία που δημιουργούσε η σκιά του μεγάλου δένδρου. Οι
περισσότεροι φορούσαν πολύχρωμα Longui, αυτό το κομμάτι ύφασμα , εθνική
ενδυμασία στη Βιρμανία, που δεν θέλει ράψιμο, τυλίγεται γύρω από την μέση και τους
χωράει όλους, γυναίκες και άνδρες , αδύνατους και χοντρούς.
Στο χωματόδρομο μπροστά από το υπαίθριο εστιατόριο γερασμένα άλογα σέρνανε
ξύλινες άμαξες γεμάτες νέους, νέες και παιδιά που πηγαίνανε στο μοναστήρι να
προσκυνήσουν. Βουδιστές μοναχοί περνούσαν κατά ομάδες ξυπόλητοι τυλιγμένοι στις
βυσσινιές κελεμπίες τους, ακολουθούσαν γυναίκες μοναχές σε απόσταση ασφάλειας με
ξυρισμένα κεφάλια και μοναδική ένδειξη της θηλυκότητας τους το ροζ αντί βυσσινί
χρώμα στις κελεμπίες που φορούσαν. Λίγο πιο πέρα κοριτσάκια μακιγιάρισμένα στα
μάγουλα και το μέτωπο με μία άσπρη φυσική κρέμα από την ρητίνη κάποιου δένδρου
καλοβλέπανε τα περαστικά αγόρια στα πρώτα τους νεανικά ερωτικά σκιρτήματα. Τα
αδέσποτα σκυλιά περιφέρονταν ανάμεσα στους ανθρώπους ήρεμα, νωχελικά χωρίς να
ζητιανεύουν για τροφή. Όλη η Βιρμανία εκτός από τον τακτικό στρατό ήταν μαζεμένη εδώ
κάτω από αυτό το τεράστιο δένδρο.

Είχα σφηνώσει σε μια μινιατούρα πλαστική πολυθρόνα σαν αυτές που βλέπουμε στα
νηπιαγωγεία μας που είναι εξαιρετικά δημοφιλείς στα κέντρα αναψυχής των
μικρόσωμων και λεπτών κατοίκων αυτής της χώρας. Δεν μου περνούσε καθόλου από το
μυαλό η ιδέα να σηκωθώ. Η μαγείρισσα φίλη μου δίπλα έψηνε κομματάκια πάπιας στα
κάρβουνα και τα σερβίριζε με ρύζι και τρία μπολ καυτερές σάλτσες
. Όταν ήρθα ήμουνα μόνος στο μακρύ τραπέζι της που στη συνέχεια γέμισε πελάτες . Με
κοίταζε με συμπάθεια, ίσως πίστευε ότι της είχα φέρει γούρι. Δοκίμασα προσεκτικά το
καυτερό μενού της και η γλώσσα μου πήρε φωτιά. Ευτυχώς είχα κοντά μου μια παγωμένη
μπύρα και κατάφερα να σβήσω την φωτιά στα χείλη αλλά τα δάκρυα που είχαν
πλημμυρήσει τα μάτια μου ξεχείλιζαν στη μύτη και δεν έλεγαν να σταματήσουν.
Έμεινα σε αυτό το υπαίθριο εστιατοριάκι για ώρες. Ήταν ο τρίτος χυμός από
ζαχαροκάλαμο που έπινα και μου έφερνε μία νεαρή κοπέλα που στράγγιζε γλυκά
μπαμπού με μία χειροκίνητη πρέσα λίγο πιο πέρα. Έπινα τους χυμούς παγωμένους
αγνοώντας τις προτροπές όσων λένε ότι είναι επικίνδυνο να βάζεις παγάκια στα ποτά σε
μη ανεπτυγμένες χώρες. Ήξερα ότι ο παχουλός Βούδας είναι ακόμα στο πλευρό μου και με
προστατεύει.
Είχε έρθει απόγευμα όταν καβάλησα πάλι το μηχανάκι και συνέχισα την πολιτιστική
περιήγηση στο νότιο τώρα τμήμα του Bagan. Δεκάδες πέτρινοι ναοί και ερείπια
προβάλανε ανάμεσα σε αναρριχώμενα φυτά, φυτείες από μπανάνες και καταπράσινους
ορυζώνες. Τα στάχια με το ρύζι μεγαλωμένα πια ανέμιζαν στον αέρα έτοιμα να δώσουν
καρπό. Αγροτόσπιτα από μπαμπού, άσπρες τεμπέλικες ινδικές αγελάδες με μεγάλα
αυτιά, αγέλες από αδέσποτα σκυλιά, και αναρίθμητα πουλιά συμπλήρωναν το βουκολικό
τοπίο. Οι χωματόδρομοι είχαν δύο βαθιές αυλακιές που φαινόταν ότι είχαν χαράξει οι
ξύλινες ρόδες των κάρων που βούλιαζαν στο μαλακό βρεμένο χώμα την εποχή των βροχών.
Πρώτη φορά έβλεπα ιστορικά πολιτιστικά μνημεία να βρίσκονται διάσπαρτα σε μία
ζωντανή αγροτική περιοχή που ο βιομηχανικός πολιτισμός δεν είχε αγγίξει .Αυτός ο
αρμονικός συνδυασμός τροπικής φύσης και αρχέγονης αγροτικής ζωής δίπλα σε
εγκαταλειμμένα ιστορικά έργα τέχνης ήταν μοναδικός και σου έκοβε την ανάσα.
Οδηγούσα , και ένοιωθα τυχερός που ήμουνα μάρτυρας αυτής της ανεπανάληπτης
ομορφιάς. Φώναζα και τραγουδούσα παράφωνα από χαρά όταν το ηλεκτρικό μηχανάκι
σταμάτησε. Είχε μείνει από μπαταρία.
Κατέβηκα και άρχισα να το σπρώχνω. Έφθασα σε κάποιο ναό ερείπιο και για καλή μου τύχη
είχε σηματοδότηση. Έξω το προαύλιο είχε μία πινακίδα καρφωμένη σε ένα δένδρο που
έγραφε Iza Awna Pagoda. Χάρηκα που είχα ένα σημείο αναφοράς. Ο κόκκινος ήλιος στον
ορίζοντα είχε αρχίσει να δύει και μου κρατούσε συντροφιά. Περίμενα υπομονετικά με την
σιγουριά ότι κάποιος θα περάσει για να ζητήσω βοήθεια. Ένας αγρότης με ένα κάρο
διέσχισε τον χωματόδρομο μπροστά στον ναό αλλά δεν τον σταμάτησα γιατί ήμουνα
σίγουρος ότι δεν θα μπορούσα να συνεννοηθώ.
Τελικά εμφανίστηκε ένα μηχανάκι με ένα νεαρό. Πετάχτηκα στη μέση του δρόμου και τον
παρακάλεσα να πάρει με το κινητό του ένα τηλέφωνο στο μαγαζί όπου είχα νοικιάσει το
μηχανάκι. Πήρε αμέσως το τηλέφωνο που του ζήτησα. Ήταν πλανόδιος πωλητής και

πουλούσε κάτι ζωγραφικές που έκανε ο ίδιος, έλεγε, σε κομμάτια από ύφασμα, κάτι σαν
μπατίκ. Καθίσαμε παρέα και περιμέναμε. Σε μία ώρα περίπου όταν το φεγγάρι είχε πάρει
τελικά την θέση του ήλιου εμφανίστηκε ένα μηχανάκι. Ένας νέος από το συνεργείο, μόνο
νέους φαίνεται να έχει αυτή η χώρα, είχε φέρει μια φορτισμένη καινούργια μπαταρία που
μάταια προσπάθησε να την τοποθετήσει στο μηχανάκι μου γιατί το καλώδιο σύνδεσης δεν
ήταν το σωστό. Τελικά μου έδωσε το δικό του μηχανάκι τηλεφώνησε και έμεινε εκεί
περιμένοντας με τη σειρά του βοήθεια.
Συνέχισα νύχτα την περιήγηση στο νότιο Bagan.. Οι λίγοι ψηλόκορμοι κοκοφοίνικες
φωτισμένοι από το φεγγάρι ανάμεσα στα ερείπια έκλεβαν την παράσταση. Περιτριγύριζα
άφωνος την περιοχή για ώρες, Ήξερα ότι αυτές τις εικόνες δεν θα τις ξανασυναντήσω στη
ζωή μου. Οι σκιές των ναών πρόβαλαν στο σκοτάδι σαν φαντάσματα ανάμεσα στα
δένδρα. Δεν φοβήθηκα ούτε στιγμή, ήξερα ότι η φτωχή Βιρμανία είναι μια από τις πιο
ασφαλείς χώρες στον κόσμο . Κανένας δεν θα σε κλέψει, κανένας δεν θα σου επιτεθεί να
σε ληστέψει.
Η βία για το κέρδος είναι ακόμη άγνωστη έννοια σε αυτή την βουδιστική χώρα. Κάποτε
έφθασα σε ένα ξέφωτο και βλέπω με ανακούφιση να προβάλει μακριά στον ορίζοντα
ένας φωτισμένος χρυσαφής τρούλος. Κατάλαβα ότι ήταν ένα σημαντικό μνημείο Ακολουθώ
το χρυσαφένιο φως και πλησιάζω. Ήταν o φημισμένος ναός Dhammayangyi Pahto
φωταγωγημένος. Ήταν αργά τη νύχτα δεν έβλεπα κανένας φύλακα και δεν ήξερα αν
επιτρεπόταν να μπω μέσα.. Εκείνη την ώρα ένα νεαρό ζευγάρι εμφανίστηκε με ένα
μηχανάκι , παρκάρισε με άνεση, πέρασε το προαύλιο και μπήκε στο ναό να προσευχηθεί.
Το ακολούθησα. Πως είναι δυνατόν σκεφτόμουνα τόσο χρυσάφι αφύλακτο τη νύχτα.
Περάσαμε ένα περιμετρικό διάδρομο γεμάτο με μικρούς Βούδες και βρεθήκαμε στο κέντρο
του ναού μπροστά σε ένα τεράστιο χρυσό άγαλμα του Βούδα .Υποκλίθηκαν και
υποκλίθηκα και εγώ μαζί τους. Ήμασταν μόνοι εμείς οι τρείς μέσα στη νύχτα μπροστά στο
χρυσό άγαλμα. Το συναίσθημα ήταν συναρπαστικό.
Γύρισα στο ξενοδοχείο στις έντεκα το βράδυ, μια ώρα που θεωρείται άγρια μεσάνυχτα σε
μια χώρα που ξυπνάει με τον ήλιο και κοιμάται με τις κότες. Με περίμενε ανήσυχος ο
μαγαζάτορας με τα μηχανάκια. Δύο Γαλλίδες φίλες που μέναμε στο ίδιο ξενοδοχείο και
κάναμε παρέα ανησυχούσαν και αυτές πού είχα χαθεί. Τους διηγήθηκα την ιστορία πως
ο φίλος μου ο Βούδας μετέτρεψε την κακοτοπιά με την άδεια μπαταρία σε ευκαιρία για
μια συναρπαστική νυχτερινή περιήγηση στους ναούς του στο Bagan -.